انجمن مهندسی بهره وری صنعت برق ایران

به گزارش روابط عمومی و امور بین‌الملل، با تشدید ناترازی فصلی برق در تابستان و گاز در زمستان و تحمیل عدم‌النفع‌های سنگین چند میلیارد دلاری به صنایع تولیدی، جامعه دانشگاهی و انجمن‌های علمی تخصصی کشور با اتخاذ رویکردی کاربردمحور، تدوین و اجرای طرح‌های فناورانه و راهبردی را برای حل ریشه‌ای این معضلات در دستور کار قرار دادند.

بر همین اساس، پس از ماه‌ها کارشناسی دقیق، جلسات دفاع تخصصی و تصویب در شوراهای پژوهشی نهادهای حاکمیتی انرژی کشور، سه طرح ملی کلان به عنوان بسته جامع توسعه بهره‌وری سال ۱۴۰۴ وارد فاز اجرایی شدند:

طرح اول (محور پژوهشی): توسعه سامانه بومی دوقلوی دیجیتال مبتنی بر هوش فیزیک‌آگاه (PINN) برای ترانسفورماتورهای قدرت

• کارفرما و حامی صنعتی: شرکت مادر تخصصی توانیر و شرکت برق منطقه‌ای تهران
• مجری علمی: انجمن مهندسی بهره‌وری صنعت برق ایران (IEIPE) با همکاری دانشگاه صنعتی امیرکبیر
• مدت زمان و بودجه: ۱۸ ماه | ۱۸,۵۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال (۱.۸۵ میلیارد تومان)
• سایت پایلوت: ترانسفورماتور ۳۱۵ مگاولت‌آمپر شماره ۲ در پست ۴۰۰/۲۳۰ کیلوولت جلال تهران
• تشریح دستاورد علمی: با توجه به فرسودگی ناوگان ترانسفورماتورهای قدرت و خطای بالای مدل‌های حرارتی سنتی IEEE در پیش‌بینی دمای نقطه داغ، در این طرح برای نخستین بار در کشور، معادلات دیفرانسیل ناویر-استوکس و بقای انرژی در لایه‌های پنهان شبکه عصبی ادغام شده‌اند. این سامانه با پیش‌بینی برخط سلامت عایق کاغذی و نرخ زوال درجه پلیمریزاسیون (DP)، مانع حوادث فاجعه‌بار انفجار ترانسفورماتورها شده و ریتینگ پویای شبکه را در ساعات پیک به طور ایمن تا ۱۵ درصد ارتقا می‌دهد.

طرح دوم (محور مشاوره‌ای و سیاستی): تدوین نقشه راه ریزشبکه‌های صنعتی و رگولاتوری بازار محلی انعطاف‌پذیری

• کارفرما و ذی‌نفعان: سازمان ملی بهره‌وری ایران با همکاری شرکت مدیریت شبکه برق ایران (IGMC) و سازمان صنایع کوچک
• مشاور ارشد و طراح راهبردی: انجمن مدیریت بهره‌وری ایران (IPMA) با مشارکت IEIPE
• مدت زمان و حق‌الزحمه: ۱۲ ماه | ۱۴,۲۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال (۱.۴۲ میلیارد تومان)
• جامعه پایلوت: شهرک‌های صنعتی شمس‌آباد، عباس‌آباد و مورچه‌خورت (بیش از ۴۰۰ کارخانه)
• تشریح دستاورد سیاستی: این طرح با هدف جایگزینی دستورهای سنتی قطع برق صنایع با سیگنال‌های اقتصادی پویا طراحی شده است. از طریق تدوین چارچوب رگولاتوری تأسیس شرکت‌های تجمیع‌کننده پاسخگویی بار (Aggregators)، مدل‌سازی تبادل توان همتا به همتا (P۲P) و توسعه سیستم‌های باتری ذخیره‌ساز (BESS) در کنار پنل‌های خورشیدی، شهرک‌های صنعتی قادر خواهند بود در ساعات پیک بدون خاموشی به تولید ادامه دهند. پیش‌نویس این سند به عنوان آیین‌نامه اجرایی ماده ۴۶ قانون برنامه هفتم پیشرفت به هیئت تنظیم بازار برق تقدیم می‌شود.

طرح سوم (محور ارزیابی و ممیزی): ممیزی تفصیلی انرژی، تراز اگزرژی و استقرار نظام‌نامه ISO ۵۰۰۰۱ در صنایع سنگین

• کارفرما و مراجع همکار: سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا) و مجتمع‌های فولاد و سیمان
• نهاد ارزیاب و ممیز مستقل: کارگروه مشترک ممیزی انرژی انجمن‌های مهندسی بهره‌وری برق و مدیریت بهره‌وری
• مدت زمان و اعتبار: ۱۵ ماه | ۲۱,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال (۲.۱ میلیارد تومان)
• صنایع هدف: مجتمع فولاد مبارکه اصفهان و کارخانه سیمان سپاهان
• تشریح دستاورد فنی: ممیزی تفصیلی سطح ۳ بر مبنای استاندارد بین‌المللی ISO ۵۰۰۰۲ با استقرار بیش از ۶۰ روزه ابزارهای دقیق پرتابل (دوربین ترموویژن، پاورآنالایزر و فلومتر التراسونیک) انجام می‌پذیرد. در این پروژه، با تحلیل پینچ (Pinch Analysis) شبکه مبدل‌ها، فرصت‌های بازیافت حرارت اتلافی کوره‌ها با چرخه‌های ORC و استقرار سیستم ISO ۵۰۰۰۱ شناسایی می‌شود که سالانه منجر به صرفه‌جویی حداقل ۴۵ میلیون کیلووات‌ساعت برق و ۳۲ میلیون مترمکعب گاز طبیعی و انطباق با مقررات کربن صادراتی (EU CBAM) خواهد شد.

نقش متمایز و جایگاه مستقل انجمن‌های علمی:

اجرای همزمان این سه پروژه توسط انجمن‌های علمی، تحقق عینی نقش واسط دانشگاه با صنعت و حاکمیت است. انجمن‌ها در این فرآیندها به عنوان مراجع علمی مستقل، ناظران عالی دانشگاهی و صحه‌گذاران بی‌طرف عمل می‌نمایند و فارغ از تعارض منافع شرکت‌های پیمانکاری، بومی‌سازی عمیق دانش فنی، تدوین استانداردهای ملی و ارتقای سرمایه انسانی متخصص را تضمین می‌کنند.

نحوه دسترسی به مستندات و ارتباط با دبیرخانه طرح‌ها:

خلاصه مدیریتی و گزارش پیشرفت هر یک از این سه پروژه در پورتال رسمی انجمن به نشانی www.iranipa.com بارگذاری شده و کلیه پژوهشگران، اساتید دانشگاه و مدیران صنایع می‌توانند از طریق پست الکترونیک projectsiranipa.com نظرات و پیشنهادات خود را ارسال فرمایند.